• 7.1.1 «Obyektgacha bo‘lgan masofa»  

belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida obyektgacha bo‘lgan masofani ko‘rsatuvchi raqam yozilgan. 7.1.1 «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgisi belgidan yo‘lning xavfli joyi, yo‘l harakatiga tegishli cheklovlar kiritiladigan joyi yoki harakat yo‘nalishi bo‘yicha oldindagi muayyan joygacha bo‘lgan masofani ko‘rsatadi. 7.1.1 belgisi juda kam, lekin ba’zan ogohlantiruvchi belgilar bilan belgi o‘rnatilgan joydan yo‘lning xavfli qismining boshigacha bo‘lgan masofani kamaytirish yoki oshirish maqsadida qo‘llaniladi. Shu sababli, shuni ta’kidlash kerakki, «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgisidan foydalanish orqali, ogohlantiruvchi belgilarini o‘rnatishning umumiy qoidalari bekor qilinadi. Darhaqiqat, aholi punktlarida uchburchak shakldagi ogohlantiruvchi belgilar yo‘lning xavfli qismidan 50–100 m oldin, aholi punktlaridan tashqarida esa 150–300 m masofada o‘rnatiladi. 7.1.1 belgisi uchburchak shakldagi ogohlantiruvchi belgilar bilan qo‘llanilganda, u yo‘lning xavfli qismigacha bo‘lgan alohida masofani ko‘rsatadi. Bu yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash, haydovchini yo‘lning xavfli qismiga yaqinlashish to‘g‘risida o‘z vaqtida ogohlantirish uchun amalga oshiriladi.

7.1.1 «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgisi boshqa guruhlardagi belgilar bilan ham qo‘llanlishi mumkin. Masalan, taqiqlovchi belgilar bilan, bu holatda cheklov taqiqlovchi belgi o‘rnatilgan joydan emas, balki biroz keyinroq, belgida ko‘rsatilgan masofadan keyin kuchga kirishini bildiradi. Xuddi shunday, bu belgi axborot ko‘rsatkich belgilari bilan ham ishlatilishi mumkin.

7.1.1 belgisining ma’nosini tushunishni osonlashtirish uchun uning mazmunini «...dan» kelishigi bilan bog‘lash mumkin, masalan: belgida ko‘rsatilgan ma’lum masofa dan keyin qandaydir tartib (asosiy belgi bilan belgilanadi) joriy etilishini bildiradi.

• 7.1.2.“Obyektgacha bo‘lgan masofa”

Agar chorraha yoki kesishma oldida 2.5. "To'xtamasdan o'tish taqiqlanadi" yo'l belgisi o'rnatilgan bo'lsa, ushbu qo'shimcha axborot belgisi 2.4. "Yo'l bering" belgisi bilan birga o'rnatilib, to'xtab o'tish shart bo'lgan chorrahagacha bo'lgan aniq masofani ko'rsatadi.

• 7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa»

7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgilari ogohlantiruvchi belgilar bilan yo‘lning xavfli qismiga burilish oldidan qo‘llaniladi, 5.1, 5.3, 5.15 belgilari bilan ko‘rsatilayotgan obyektlarga burilish oldidan va 5.16, 5.17 belgilari bilan yaqin oradagi piyodalar o‘tish joyigacha bo‘lgan masofani ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi.  7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgilarida qatnov qismining burilish joyidan yo‘ldan chetda joylashgan manzilgacha bo‘lgan masofalar ko‘rsatiladi.

• 7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa»

7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgilari ogohlantiruvchi belgilar bilan yo‘lning xavfli qismiga burilish oldidan qo‘llaniladi, 5.1, 5.3, 5.15 belgilari bilan ko‘rsatilayotgan obyektlarga burilish oldidan va 5.16, 5.17 belgilari bilan yaqin oradagi piyodalar o‘tish joyigacha bo‘lgan masofani ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi.  7.1.3, 7.1.4. «Obyektgacha bo‘lgan masofa» belgilarida qatnov qismining burilish joyidan yo‘ldan chetda joylashgan manzilgacha bo‘lgan masofalar ko‘rsatiladi.

• 7.2.1. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi ogohlantiruvchi, taqiqlovchi, buyuruvchi, xborot – ishora belgilari bilan birgalikda qo'llanilgan holda, o'rnatilgan belgilarning ta'sir oralig'i  masofasini ko'rsatadi.

7.2.2. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi faqat taqiqlovchi, jumladan 3.27. "To'xtash taqiqlangan", 3.28. "To'xtab turish taqiqlangan", 3.29. "Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" va 3.30. "Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" yo'l belgilari bilan birga qo'yilib, ularga amal qilish kerak bo'lgan oraliq masofani ko'rsatadi.

7.2.3. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi faqat taqiqlovchi, jumladan 3.27. "To'xtash taqiqlangan", 3.28. "To'xtab turish taqiqlangan", 3.29. "Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" va 3.30. "Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" yo'l belgilari bilan birga qo'yilib, ushbu taqiqlovchi

belgilarning ta'sir doirasi tugagan nuqtani ko'rsatadi.

7.2.4. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi faqat taqiqlovchi, xususan 3.27. "To'xtash taqiqlangan", 3.28. "To'xtab turish taqiqlangan", 3.29. "Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" va 3.30. "Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" yo'l belgilari bilan birga qo'yilib, transport vositalari haydovchilariga ushbu belgi ta'sirida ekanliklari haqida ma'lumot beradi.

7.2.5, 7.2.6. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgilari faqat taqiqlovchi ya'ni 3.27. "To'xtash taqiqlangan", 3.28. "To'xtab turish taqiqlangan", 3.29. "Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" hamda 3.30. "Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" va 5.15. "To'xtab  turish joyi" yo'l belgilari bilan birga qo'yiladi. Maydon, binolarning oldi va kengligi bo'ylab hamda shunga o'xshash joylar chetida to'xtash, to'xtab turish taqiqlangan bo'lsa, ushbu qo'shimcha belgilar taqiqning ta'sir oraliq masofasi va yo'nalishini ko'rsatadi.

7.2.5, 7.2.6. "Ta'sir oralig'i"

Ushbu qo'shimcha axborot belgilari faqat taqiqlovchi ya'ni 3.27. "To'xtash taqiqlangan", 3.28. "To'xtab turish taqiqlangan", 3.29. "Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" hamda 3.30. "Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlanadi" va 5.15. "To'xtab  turish joyi" yo'l belgilari bilan birga qo'yiladi. Maydon, binolarning oldi va kengligi bo'ylab hamda shunga o'xshash joylar chetida to'xtash, to'xtab turish taqiqlangan bo'lsa, ushbu qo'shimcha belgilar taqiqning ta'sir oraliq masofasi va yo'nalishini ko'rsatadi.

• 7.3.1, 7.3.2, 7.3.3 «Ta’sir yo‘nalishlari»  

belgilari qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida belgilarning ta’sir yo‘nalishini ko‘rsatuvchi qora strelkalar tasvirlangan. 7.3.1, 7.3.2, 7.3.3 «Ta’sir yo‘nalishlari» belgilari chorraha oldida o‘rnatilgan belgilarning ta’sir yo‘nalishini yoki bevosita yo‘l yaqinida joylashgan manzillarga harakatlanish yo‘nalishini ko‘rsatadi.

Belgilar bir biridan faqat strelka yo‘nalishi bilan farq qiladi. Boshqalari, ya’ni o‘rnatilish tartibi va haydovchilar uchun talablar bir hil.

«Ta’sir yo‘nalishlari» belgilari asosan taqiqlovchi, buyuruvchi, axborot-ko‘rsatkich belgilari bilan birga qo‘llanilishi mumkin, lekin ba’zan ogohlantiruvchi belgilar bilan birga ham ishlatilishi mumkin. 7.3.1, 7.3.2, 7.3.3 belgilari taqiqlovchi belgilar bilan qo‘llanilganda, cheklov aynan qaysi yo‘nalishga ta’sir qilishini, buyuruvchi va axborot-ko‘rsatkich belgilari bilan kelganda, o‘rnatilgan tartib aynan qaysi yo‘nalishga tegishliligini bildiradi. «Ta’sir yo‘nalishlari» belgilari boshqa asosiy belgilar bilan birgalikda chorrahalar (kesishmalar) oldiga o‘rnatiladi va asosiy belgilarning yo‘nalishini ko‘rsatadi. Boshqacha qilib aytganda, asosiy belgilarning ta’siri ushbu belgilar bilan ko‘rsatilgan yo‘nalishlarga amal qiladi.

7.4.1 Transport vositasining turi

7.4.2 Transport vositasining turi

7.4.3 Transport vositasining turi

7.4.4 Transport vositasining turi

7.4.5 Transport vositasining turi

7.4.6 Transport vositasining turi

7.4.7 Transport vositasining turi

7.4.8 Transport vositasining turi

• 7.5.1. "Shanba, yakshanba va bayram kunlari"

7.5.1 «Shanba, yakshanba va bayram kunlari» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida ramziy qor parchasi shaklidagi qizil yulduzcha tasvirlangan.

7.5.1 «Shanba, yakshanba va bayram kunlari» belgisi u bilan birga o‘rnatilgan yo‘l belgisining ta’siri faqat shanba, yakshanba va bayram kunlari amal qilishini ko‘rsatadi. Boshqa kunlari ushbu belgilar amal qilmaydi.

«Shanba, yakshanba va bayram kunlari» belgisi haftaning shanba va yakshanba kunlari, shuningdek, qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida, harakatlanishga ma’lum tartib qoida kiritish, harakatni cheklash yoki taqiqlash maqsadida buyuruvchi, taqiqlovchi va axborot ko‘rsatkich belgilari bilan birga qo‘llanilishi mumkin.

• 7.5.2. "Ish kunlari"

7.5.2 «Ish kunlari» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida qora rangli ikkita bolg‘acha «x» shaklida tasvirlangan.

7.5.2 «Ish kunlari» belgisi ma’lum bir belgilar bilan o‘rnatiladi va bu belgi faqat ish kuni deb hisoblangan kunlarda, ya’ni dushanbadan jumagacha (bayram kunlaridan tashqari) amal qilishini bildiradi. Ya’ni, dam olish va bayram kunlari haydovchilar ushbu belgi bilan o‘rnatilgan belgilar talablariga rioya qilishlari shart emas.

«Ish kunlari» belgisi haftaning ish kunlarida, harakatlanishga ma’lum tartib qoida kiritish, harakatni cheklash yoki taqiqlash maqsadida buyuruvchi, taqiqlovchi va axborot ko‘rsatkich belgilari bilan birga qo‘llanilishi mumkin.

• 7.5.3. "Hafta kunlari"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi taqiqlovchi, buyuruvchi va axborot – ishora belgilari bilan birgalikda qo'yiladi. U transport vositasi haydovchilariga asosiy belgi haftaning qaysi kuniga tegishli ekanligini va qaysi kunlarda unga amal qilish kerakligini ko'rsatadi.

• 7.5.4-7.5.7. "Amal qilish vaqti"

7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida mos ravishda, belgilarning amal qilish vaqti ko‘rsatilgan. 7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari, ular bilan birga o‘rnatilgan belgilarga mos ravishda, kunning qaysi vaqtida va haftaning qaysi kuni va qaysi soatlarida amal qilishni ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari ma’lum bir vaqtni ko‘rsatadi: haftaning kunlari yoki ma’lum bir vaqt oralig‘i. Va bu belgilardan biri bilan o‘rnatilgan belgi faqat ko‘rsatilgan vaqt davomida amal qiladi. 7.5.4 belgisi, u bilan o‘rnatilgan belgi haftaning har kuni, lekin belgida ko‘rsatilgan vaqtda (mahalliy vaqt bilan) harakatni tartibga solishini anglatadi. 7.5.5 belgisi haydovchiga u bilan qo‘llanilgan belgi faqat shanba, yakshanba yoki bayram kunlarida belgida ko‘rsatilgan vaqtda qo‘llanilishini ma’lum qiladi. 7.5.6 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgi faqat ish kunida va faqat belgida ko‘rsatilgan vaqtda amal qilishi haqida xabar beradi.

7.5.7 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgining ta’siri unda ko‘rsatilgan kun va vaqtda amal qilishini ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari turli ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. Haydovchi faqat belgilarning ishlash tartibini eslab qolishi kerak, ya’ni belgi u bilan birga o‘rnatilgan belgilarning aniq amal qilish vaqtini ko‘rsatadi.

• 7.5.4-7.5.7. "Amal qilish vaqti"

7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida mos ravishda, belgilarning amal qilish vaqti ko‘rsatilgan. 7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari, ular bilan birga o‘rnatilgan belgilarga mos ravishda, kunning qaysi vaqtida va haftaning qaysi kuni va qaysi soatlarida amal qilishni ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari ma’lum bir vaqtni ko‘rsatadi: haftaning kunlari yoki ma’lum bir vaqt oralig‘i. Va bu belgilardan biri bilan o‘rnatilgan belgi faqat ko‘rsatilgan vaqt davomida amal qiladi. 7.5.4 belgisi, u bilan o‘rnatilgan belgi haftaning har kuni, lekin belgida ko‘rsatilgan vaqtda (mahalliy vaqt bilan) harakatni tartibga solishini anglatadi. 7.5.5 belgisi haydovchiga u bilan qo‘llanilgan belgi faqat shanba, yakshanba yoki bayram kunlarida belgida ko‘rsatilgan vaqtda qo‘llanilishini ma’lum qiladi. 7.5.6 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgi faqat ish kunida va faqat belgida ko‘rsatilgan vaqtda amal qilishi haqida xabar beradi.

7.5.7 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgining ta’siri unda ko‘rsatilgan kun va vaqtda amal qilishini ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari turli ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. Haydovchi faqat belgilarning ishlash tartibini eslab qolishi kerak, ya’ni belgi u bilan birga o‘rnatilgan belgilarning aniq amal qilish vaqtini ko‘rsatadi.

7.5.6 Amal qilish vaqti

• 7.5.4-7.5.7. "Amal qilish vaqti"

7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida mos ravishda, belgilarning amal qilish vaqti ko‘rsatilgan. 7.5.4, 7.5.5, 7.5.6, 7.5.7  «Amal qilish vaqti» belgilari, ular bilan birga o‘rnatilgan belgilarga mos ravishda, kunning qaysi vaqtida va haftaning qaysi kuni va qaysi soatlarida amal qilishni ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari ma’lum bir vaqtni ko‘rsatadi: haftaning kunlari yoki ma’lum bir vaqt oralig‘i. Va bu belgilardan biri bilan o‘rnatilgan belgi faqat ko‘rsatilgan vaqt davomida amal qiladi. 7.5.4 belgisi, u bilan o‘rnatilgan belgi haftaning har kuni, lekin belgida ko‘rsatilgan vaqtda (mahalliy vaqt bilan) harakatni tartibga solishini anglatadi. 7.5.5 belgisi haydovchiga u bilan qo‘llanilgan belgi faqat shanba, yakshanba yoki bayram kunlarida belgida ko‘rsatilgan vaqtda qo‘llanilishini ma’lum qiladi. 7.5.6 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgi faqat ish kunida va faqat belgida ko‘rsatilgan vaqtda amal qilishi haqida xabar beradi.

7.5.7 belgisi u bilan o‘rnatilgan belgining ta’siri unda ko‘rsatilgan kun va vaqtda amal qilishini ko‘rsatadi. «Amal qilish vaqti» belgilari turli ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. Haydovchi faqat belgilarning ishlash tartibini eslab qolishi kerak, ya’ni belgi u bilan birga o‘rnatilgan belgilarning aniq amal qilish vaqtini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.6.1 — 7.6.9. «Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli»

Ushbu belgilar 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga transport vositalarining trotuar yaqinidagi to‘xtab turish joyiga qo‘yish usulini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladi. 7.6.1 barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turishi uchun yo‘lning qatnov qismida, trotuar yoniga qo‘yish usulini ko‘rsatadi. 7.6.2 — 7.6.9 trotuar yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qo‘yish usulini ko‘rsatadi.

• 7.7. "Dvigatelni ishlatmasdan to'xtab turish joyi"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi 5.15. "To'xtab turish joyi" yo'l belgisi bilan birgalikda qo'yiladi. Belgi ekologik muhitning tozaligini saqlash maqsadida, ushbu to'xtab turish joyida transport vositalariga dvigateli o'chirilgan holda to'xtab turishga ruxsat etilganligini ko'rsatadi.

• 7.8. "Pullik xizmat ko'rsatish joyi"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi 5.15. "To'xtab turish joyi" yo'l belgisi bilan birga qo'yiladi va to'xtab turish joyi pullik ekanligini ko'rsatadi.

• 7.9. "To'xtab turish muddati cheklangan"

belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida vaqt chegarasini ko‘rsatuvchi son va lotin alifbosida “daq” yozuvi ko‘rsatilgan.

7.9 «To‘xtab turish muddati cheklangan» belgisi 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan birga avtomobilning qisqa muddatli ommaviy tashrif buyuradigan obyektlardagi to‘xtash joyida maksimal to‘xtab turish muddatini ko‘rsatish uchun ishlatiladi.

Jamoat obyektlari atrofidagi hududlarga, birinchi navbatda, avtomobil bilan tashrif buyuruvchilar tomonidan talab katta bo‘ladi.

Sport inshootlari, kinoteatrlar, savdo majmualari va boshqa obyektlar atrofi ba’zan nafaqat tashrif buyuruvchilar oqimi sababli, balki ular boshqarib kelgan transport vositalari sababli ham tirband bo‘ladi.

To‘xtash joylaridan optimal foydalanish va ulardagi transport vositalari sonini tartibga solish uchun «To‘xtab turish joyi» belgisi va «To‘xtab turish muddati cheklangan» belgilari birgalikda qo‘llaniladi.

Belgilar haydovchiga transport vositalarini belgilangan joylarda to‘xtashning maksimal muddatini ko‘rsatadi. Boshqacha aytganda, haydovchiga belgilar bilan belgilangan va to‘xtash uchun ajratilgan vaqtdan oshib ketishi qat’iyan man etiladi.

Ushbu cheklov jamoat obyektlari yaqinidagi avtoturargohlarning optimal ishlashini ta’minlaydi..

• 7.10. "Avtomobillarni ko'rikdan o'tkazish joyi"

7.10 «Avtomobillarni ko‘rikdan o‘tkazish joyi» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida estakada ustida turgan qora rangli yengil avtomobil tasvirlangan.

7.10 «Avtomobillarni ko‘rikdan o‘tkazish joyi» belgisi 5.15 «To‘xtab turish joyi» yoki 6.11 «Dam olish joyi» belgisi bilan ko‘rsatilgan maydonlarda estakada yoki ko‘zdan kechirish chuqurchalari borligini bildiradi.

Yuqori tezlikda harakatlanish uchun  mo‘ljallangan yo‘llarda yoki uzoq masofalarga sayohat qilganda, haydovchi o‘z transport vositasining nosozliklari bilan bog‘liq muammolarga tayyor bo‘lishi kerak.

Bundan tashqari, xuddi shu nosozliklar jiddiy yoki unchalik jiddiy bo‘lmasligi mumkin.

Agar dvigatel ishlamay qolsa yoki osmalar ishdan chiqsa, bunday holatda tezkor ta’mirlash yordam bermaydi. Ko‘pincha, ushbu holatda avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha mutaxassislarning xizmatlariga murojaat qilish kerak bo‘ladi.  

Lekin, shunday vaziyatlar ham bo‘lishi mumkinki, nosozliklar kichik va ahamiyatsiz bo‘ladi, ularni ko‘zdan kechirish chuqurchalariga borish orqali mustaqil ravishda bartaraf qilish mumkin. Aynan shunday holatlarda 7.10 belgisi, u bilan birga o‘rnatilgan belgilar bilan birgalikda, yo‘lda ko‘zdan kechirish chuqurchalari mavjudligi haqida axborot beradi.

Shuningdek, xaydovchilar bunday joylarda, nafaqat qandaydir nosozliklarni ta’mirlash, balki bo‘lishi mumkin bo‘lgan nosozliklarning oldini olish uchun ham, avtomobillarini ko‘zdan kechirishlari mumkin.

Yana shuni ham hisobga olish kerakki, ushbu belgilarning 6.4 belgisidan farqi, «Avtomobillarni ko‘rikdan o‘tkazish joyi» belgisi, o‘zi bilan o‘rnatilgan belgilar bilan birgalikda, faqat avtomobillarni ko‘zdan kechirish chuqurchalari mavjudligi haqida axborot beradi va bunda ta’mirlash ishlari bilan haydovchining o‘zi shug‘ullanishi kerak. 6.4 «Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish joyi» belgisi bilan belgilangan joylarda esa, ta’mirlash ishlari bilan shug‘ullanuvchi maxsus mutaxassislar va maxsus ajratilgan joylar bo‘ladi.

• 7.11. . "Ruxsat etilgan to'la vazni cheklangan".

 Belgining ta'siri ruxsat etilgan to'la vazni qo'shimcha-axborot yo'l belgisida ko'rsatilgan miqdordan ortiq bo'lgan transport vositalariga taalluqli ekanligini ko'rsatadi.

• 7.12. "Xavfli yo'l yoqasi"

Qo‘shimcha axborot belgisi yo‘l ishlari bajarilayotgani sababli yoki yo‘l yoqasidan qurilish materiallarini tushirish va qurilish mashinalarini qo‘yish uchun foydalaniladigan bo‘lsa, yo‘l yoqasiga chiqish xavfli ekanligi haqida ogohlantirish maqsadida foydalaniladi hamda 1.23. «Ta’mirlash ishlari» belgisi bilan qo‘llaniladi.

Ushbu belgilar talablariga amal qilmay yo‘l yoqasida to‘xtagan yoki to‘xtab turish uchun qo‘ygan haydovchining avtomobili ta’mirlash ishlariga halaqit berishi, yo‘l  yoqasiga tushirilayotgan qurilish materiallari avtomobiliga tegib ketib shikastlanishi, bu yerda ish bajarayotgan qurilish mashinalarining harakatlanishi oqibatida yo‘l-transport hodisasini keltirib chiqarishi mumkin.

• 7.13. "Asosiy yo'lning yo'nalishi"

belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida asosiy yo‘lning yo‘nalishini ko‘rsatuvchi qalin va ikkinchi darajali yo‘lni ko‘rsatuvchi ingichka chiziqlar tasvirlangan.

Haydovchiga chorrahada asosiy yo‘l yo‘nalishini o‘zgartirayotgani haqida xabar berish uchun 7.13 «Asosiy yo‘lning yo‘nalishi» belgisi qo‘llaniladi. U faqat uchta imtiyoz belgilar bilan ishlatilishi mumkin: 2.1 «Asosiy yo‘l», 2.4 «Yo‘l bering!» va 2.5 «To‘xtamasdan harakatlanish taqiqlangan».

Ushbu belgining ma’nosi oddiy: chorrahada asosiy yo‘l va uning yo‘nalishi qalin chiziq bilan ko‘rsatilgan, mos ravishda ikkinchi darajali yo‘l ingichka chiziqlarbilan berilgan. Yo‘l harakati qoidalari ushbu belgidagi chorraha ko‘rinishi imkon qadar haqiqiysiga yaqin bo‘lishini talab qiladi. Ushbu talabning amalga oshirilishi haydovchilarning harakatlanishini sezilarli darajada osonlashtiradi.

Agar 2.1 «Asosiy yo‘l» belgisi boshqa belgilar bilan qo‘llanilmagan bo‘lsa, bu asosiy yo‘l to‘g‘ri ketayotganini anglatadi. Agar asosiy yo‘l burilsa, belgining yonida 7.13 belgisi o‘rnatiladi, unda qalin qora chiziq asosiy yo‘lning trayektoriyasini aniq ko‘rsatadi. Haydovchilar ushbu belgilar talablariga faqat tartibga solinmagan chorrahalarda yoki agar tartibga solingan chorrahada svetofor ishlamay qoladigan yoki doimiy miltillovchi sariq ishoraga o‘tadigan vaziyat yuzaga kelsa, amal qilishlari kerak. Ya’ni, svetofor ishlayotgan paytda biz unga va faqat unga bo‘ysunamiz. Svetofor o‘chgan zahoti 2.1 va 7.13 belgilari kuchga kiradi. Asosiy yo‘lning yo‘nalishi chorrahada o‘zgarganda, asosiy yo‘lda harakatlanayotgan haydovchilar o‘zaro teng ahamiyatli yo‘llar chorrahasidan o‘tish qoidasiga amal qilishlari kerak. Ya’ni, teng ahamiyatga ega bo‘lgan yo‘llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o‘ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo‘l berishi shart. Bu qoidaga tramvay haydovchilari ham o‘zaro amal qilishlari kerak. Ikkinchi darajali yo‘llarda harakatlanayotgan haydovchilar ham o‘zaro shu qoidaga amal qilishlari kerak. Bunday chorrahalarda keyingi harakat yo‘nalishidan qat’iy nazar, tramvay relssiz transport vositalariga nisbatan oldin o‘tish huquqiga ega bo‘ladi.

7.14. "Harakatlanish bo'lagi"

Mazkur qo'shimcha axborot belgisi harakatlanish bo'lagi ustida o'rnatilgan asosiy yo'l belgilari yoki svetofor bilan birga qo'yiladi. U asosiy belgining ta'siri alohida harakatlanish bo'lagiga tegishli ekanligini bildiradi.

• 7.15. "Ko‘zi ojiz piyodalar"

belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida qora rangli ko‘zoynak tasvirlangan.

7.15 «Ko‘zi ojiz piyodalar» belgisi svetofor va 1.20, 5.16.1, 5.16.2 «Piyodalar o‘tish joyi» belgilari bilan birgalikda ko‘zi ojiz piyodalar chiqib qolishi mumkin bo‘lgan obyektlarga yaqin joylarda joylashgan piyodalar o‘tish joylari oldida qo‘llaniladi.

7.15 belgisi va 1.20 «Piyodalar o‘tish joyi» ogohlantiruvchi belgisi birgalikda transport vositasi haydovchisiga ma’lum masofadan keyin (aholi punktlarida - 50-100 metrdan keyin va aholi punktlaridan tashqarida - 150-300 metrdan keyin) u ko‘zi ojiz yoki ko‘rish qobiliyati zaif piyodalar tez-tez paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan piyodalar o‘tish joyiga yaqinlashayotganligini ko‘rsatadi.

Agar 7.15 belgisi 5.16.1 va 5.16.2 «Piyodalar o‘tish joyi» belgilari bilan birgalikda haydovchiga aynan shu piyodalar o‘tish joyining chegarasi ekanligini ko‘rsatadi. Yo‘lning bunday qismlarida haydovchi imkoniyati cheklangan piyodalarga imkon qadar e’tiborli va ehtiyotkor bo‘lishi kerak. Gap shundaki, ko‘zi ojiz yoki ko‘rish qobiliyati zaif piyodalar piyodalar majburiyatlariga to‘liq rioya qila olmasliklari mumkin.

Ba’zi insonlarning, afsuski, imkoniyatlari cheklangan bo‘ladi. Masalan, ko‘zi ojiz yoki ko‘rish qobiliyati zaif odamlar. Bunday odamlar yo‘lga chiqishda ko‘rish qobiliyati yaxshi piyodalarga qaraganda ko‘proq xavf ostida bo‘lishadi.

• 7.16. "Nam qoplama"

7.16 «Nam qoplama» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida yomg‘ir yog‘ayotgan bulutning ramziy shakli tasvirlangan.

7.16 «Nam qoplama» tegishli belgilar bilan birga o‘rnatilganda, belgi ta’siri faqat yo‘l qoplamasi nam bo‘lgan holatlarda amal qilishini ko‘rsatadi. Bunday vaziyatda transport vositalari haydovchilari tezlikni kamaytirib, ehtiyot choralarini ko‘rgan holda harakatlanishlari kerak.

Yo‘lda suv qatlamining mavjudligi, haydovchidan quruq yo‘lga qaraganda ancha ehtiyotkor bo‘lib harakatlanishni talab qiladi. Qaysidir belgilarning 7.16 belgisi bilan birga qo‘llanilishi, o‘sha belgi faqat yo‘l qoplamasi nam bo‘lgan holatlarda amal qilishini bildiradi. Taqiqlovchi belgi va bu belgining birgalikda qo‘lanilishi haydovchining tezlikni tanlashini, quvib o‘tish istagini cheklaydi yoki ho‘l yoki nam yo‘llarda muayyan turdagi transport vositalarining harakatini butunlay taqiqlaydi. Ba’zi ogohlantiruvchi belgilari bilan birgalikda, ko‘pincha 1.15 «Sirpanchiq yo‘l» belgisi bilan, bu belgi haydovchilarni tegishli yo‘l qoplamasi haqida xabardor qiladi.

• 7.17. "Nogironlar"

7.17 «Nogironlar» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida «Nogironligi bo‘lgan shaxs» taniqlik belgisidagi kabi, aravachada o‘tirgan nogironligi bo‘lgan shaxsning ramziy shakli tasvirlangan.

7.17 «Nogironlar» belgisi 5.15 «To‘xtab turish joyi» belgisi bilan qo‘llaniladi. To‘xtab turish joyi (yoki uning bir qismi) Yo‘l harakati qoidalarning 176-bandiga muvofiq «Nogiron» taniqlik belgisi o‘rnatilgan transport vositalari uchun ajratilganligini ko‘rsatadi.

Qoidalarga asosan 5.15 va 7.17 belgilari birgalikda o‘rnatilgan to‘xtab turish joylarida,  birinchi yoki ikkinchi guruh nogironligi bo‘lgan shaxs boshqarayotgan, shuningdek, nogironligi bo‘lgan shaxslarni yoki nogironligi bo‘lgan bolalarni tashiyotgan transport vositalariga to‘xtab turishga ruxsat etiladi.

Nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun to‘xtash qoidasi nafaqat avtomobillarga, balki mototsikl va aravachalarga ham tegishli. Ushbu shaxslarda tegishli imtiyozlardan foydalanish uchun, doimo nogironlikni tasdiqlovchi hujjat bo‘lishi kerak.

Shuningdek, to‘xtab turish joylarining nogironligi bo‘lgan shaxslarning avtotransport vositalari uchun ajratilgan qismida, nogironligi bo‘lgan shaxslarning avtotransport vositalari uchun to‘xtab turish joyini ko‘rsatuvchi 1.24 yotiq chizig‘idan ham foydalanish mumkin.

To‘xtab turish joylarida, tegishli belgilar yoki chiziqlar bilan alohida tartib o‘rnatilmagan bo‘lsa, nogironligi bo‘lgan shaxslarning to‘xtab turish joyidan foydalanishi, umumiy tartibda amalga oshiriladi.

7.18. "Nogironlar mustasno"

Ushbu qo'shimcha axborot belgisi to'xtash va to'xtab turishni taqiqlovchi belgilar bilan birga qo'yiladi. Bu esa mazkur taqiqlovchi belgilarning "Nogiron" taniqlik belgisi o'rnatilgan transport vositalari va motokajavalarga amal qilmasligini anglatadi. Demak, bunday joylarda "Nogiron" taniqlik belgisi bor haydovchilar to'xtashlari yoki to'xtab turishlari mumkin bo'ladi.

Yo'l belgilari ma'nosi jihatdan o'zaro bir – biriga zid kelgan hollarda, haydovchilar vaqtinchalik o'rnatilgan belgilarga amal qilishlari kerak.

• 7.19. «Foto va video qayd etish».  

7.19 «Foto va video qayd etish» belgilari qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida qora rangli fotoapparat tasvirlangan.

7.19 «Foto va video qayd etish» belgisi yo‘l harakati qatnashchilarining harakatlari maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilayotganligini bildiradi. Ogohlantiruvchi, imtiyoz, taqiqlovchi, buyuruvchi va axborot ishora belgilari bilan birgalikda qo‘llaniladi.

Foto va video qayd etish tizimi - bu yo‘l harakati qoidalarining buzilishini avtomatik ravishda suratga oladigan avtotransport vositalarini boshqarish uchun mo‘ljallangan texnik jihozlarning avtomatlashtirilgan majmuasi. Bu ma’lumotlarni qayta ishlash markaziy serveriga ma’lumotlarni uzatish imkoniyatini beradi.

Foto va video qayd etish tizimlari qoidabuzarlarning ma’lumotlar bazasini yaratish, avtotransport vositalarining davlat ro‘yxatidan o‘tgan raqamlarini avtomatik ravishda tanib olish, ularni turli ma’lumotlar bazalari bo‘yicha tekshirish imkonini beradi.

Foto va video qayd etish tizimlari yo‘l harakati qoidalariga rioya etilishini ta’minlash hamda qoidabuzarliklar uchun jazo muqarrarligi tamoyilini kafolatlash uchun mo‘ljallangan.

Foto va video qayd etish tizimlari shahar transport oqimining tezligini nazorat qilish, transport vositasining svetoforning taqiqlovchi shorasida o‘tishini va to‘xtash chizig‘ini kesib o‘tishini nazorat qilish, temir yo‘l kesishmalaridan o‘tish qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish, qarama-qarshi tasmada harakatlanishni qayd etish, jamoat transporti uchun ajratilgan tasma va yo‘l yoqasida harakatlanish, piyodalar o‘tish joylarida piyodalarga yo‘l berilishini nazorat qilish imkonini beradi.

• 7.20 Xavfli yuk

7.20 «Xavfli yuk toifasi» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida qizil fonda, lotin alifbosida «XAVFLI YUK sinfi» yozuvi va belgi qaysi sinfdagi xavfli yukka tegishliligini anglatuvchi raqamlar ko‘rsatilgan.

7.20 «Xavfli yuk toifasi» belgisi 3.32 «Xavfli yuk tashiyotgan transport vositasining harakati taqiqlangan», 3.33 «Portlovchi va tez alangalanuvchi yukni tashiyotgan transport vositasining harakati taqiqlangan», 4.9.1, 4.9.2 va 4.9.3 «Xavfli yuk tashiyotgan transport vositalarining harakat yo‘nalishi» belgilari bilan qo‘llanilib, ushbu belgilar ta’siri 7.20 belgisida ko‘rsatilgan sinfdagi xafli yuk tashiyotgan transport vositalariga tegishliligini bildiradi. Qoidalarga asosan, xavfli yuklarni tashish, «Xavfli yuk» taniqlik belgisi o‘rnatilgan transport vositalarida amalga oshiriladi.

Yo‘lning ma’lum bir qismida istisnosiz barcha xavfli yuklarni tashishni taqiqlash har doim ham maqsadga muvofiq bo‘lmasligi mumkin. Shunday holatlarda 7.20 «Xavfli yuk toifasi» belgisi u bilan o‘rnatilgan belgilarning ta’sirini cheklashga yordam beradi. Belgilar faqat 7.20 belgisida ko‘rsatilgan sinflarga tegishli xavfli yuklarni tashuvchi transport vositalariga nisbatan qo‘llaniladi. Boshqa barcha transport vositalarining haydovchilari ushbu belgining talablariga e’tibor bermasliklari mumkin.

• 7.21 “Evakuator ishlamoqda”

7.21 «Evakuator ishlamoqda» belgisi qora hoshiyali to‘g‘ri to‘rtburchak shaklda. To‘rtburchak markazida evakuatorga ortilgan avtomobil tasvirlangan.

7.21 «Evakuator ishlamoqda» belgisi 3.27 — 3.30 yo‘l belgilari ta'sir oralig‘ida to‘xtagan transport vositalari majburiy evakuasiya qilinishini ko‘rsatadi.

Shahar va shaharchalarda «Evakuator ishlamoqda» belgisi o‘rnatilgan ko‘plab hududlar mavjud. Belgi transport vositasini to‘xtashi va to‘xtab turishi taqiqlangan joylarda taqiqlovchi yo‘l belgilari va u bilan birga o‘rnatilgan boshqa qo‘shimcha axborot belgilari bilan birga o‘rnatiladi. Bu hududda evakuasiya xizmati ishlayotganligini bildiradi. Agar transport vositasi to‘xtash yoki to‘xtab turish taqiqlangan joyda qoldirilsa, u majburiy ravishda YHXX jarima maydoniga olib boriladi va haydovchi jarima va mashinani to‘xtash joyida saqlangan vaqt uchun to‘lashi kerak.  

7.21.1 Marshrutli transport vositasi turi

7.21.2 Marshrutli transport vositasi turi

7.21.3 Marshrutli transport vositasi turi

«Ta’sir yo‘nalishlari». Chorraha oldida o‘rnatilgan belgilarning ta’sir yo‘nalishini yoki bevosita yo‘l yaqinida joylashgan manzillarga harakatlanish yo‘nalishini ko‘rsatadi.